Paris Anlaşması’nın 6. Maddesi
Karbon Piyasalarının Yeni Nesli
Paris Anlaşması’nın 6. Maddesi, uluslararası karbon iş birliğinde yeni bir dönemi tesis etmektedir. Bu çerçeve; ülkelerin ve özel sektör aktörlerinin emisyon azaltımlarını, şeffaf, hesap verebilir ve ulusal iklim hedefleriyle tam uyumlu biçimde ticarete konu edebilmesine imkân tanır. Kyoto Protokolü’nün mirası üzerine inşa edilmekle birlikte, daha güçlü bir yönetişim yapısı, ev sahibi ülke gözetimi ve Ulusal Katkılar (NDC’ler) ile daha sıkı uyum getirir.
Climate Balanced, müşterilerinin bu yeni karbon mimarisinde yol almasına ve etkin biçimde yer almasına destek verir: Madde 6 ile uyumlu projelerin geliştirilmesinden, CDM varlıklarının geçiş sürecine, yetkilendirilmiş kredilerin alım-satımına kadar. Buna Uluslararası Transfer edilebilir Azaltım Çıktıları (ITMO’lar) da dahildir.
Kyoto Protokolü’nden Paris Anlaşması’na
Kyoto Protokolü (1997) kapsamında Temiz Kalkınma Mekanizması (CDM), Ortak Yürütme (JI) ve Uluslararası Emisyon Ticareti (IET) gibi piyasa mekanizmaları, bağlayıcı hedeflere sahip ülkelerin proje bazlı ya da tahsisat ticaretine dayalı sistemler üzerinden emisyonlarını denkleştirmesine imkân vermiştir. Ancak CDM; çevresel bütüncüllük, şeffaflık ve ev sahibi ülkelerin kredi kullanımındaki sınırlı rolü bakımından eleştiriler de almıştır.
Paris Anlaşması (2015) ise yukarıdan aşağıya kurgulanan Kyoto yaklaşımının yerine, her ülkenin kendi iklim hedefini belirlediği daha aşağıdan yukarıya bir sistem getirmiştir. Bu yeni düzende iş birliğinin mükerrer sayımı önlemesi, hedef düzeyini yükseltmesi ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemesi beklenmektedir. Madde 6, bu yapının hukuki ve operasyonel temelini oluşturur.
Madde 6 Mekanizmalarının Açıklanması
Madde 6.2 ITMO’lar Aracılığıyla İkili İş Birliği
- Ülkelerin veya yetkilendirilmiş kuruluşların, emisyon azaltımlarını ikili anlaşmalar kapsamında sınır ötesi transfer edebilmesine imkân tanır.
- Bu krediler Uluslararası Transfer edilebilir Azaltım Çıktıları (ITMO’lar) olarak adlandırılır.
- Hem ev sahibi ülke hem de edinen ülke tarafından yetkilendirilmiş olmaları gerekir.
- Mütekabil Düzenleme (CA) uygulanmasını gerektirir; böylece mükerrer sayım önlenir.
- Ülke-ülke anlaşmaları veya özel sektörün uyum alımları için uygundur.
Madde 6.4 – BM Gözetiminde Merkezî Mekanizma
- CDM’nin devamı niteliğindedir ve BMİDÇS bünyesindeki bir Denetim Organı tarafından yönetilir.
- Kamu ve özel sektör proje geliştiricilerine açıktır.
- Gönüllü karbon piyasasına benzer şekilde işler; ancak resmî devlet katılımını da içerir.
- Yetkilendirme ve onay süreçlerini, Mütekabil Düzenlemeleri ve Gelirlerin Paylaşımı unsurunu kapsar.
- Küresel tanınırlık ve daha yüksek alıcı güveni sunar.
- Bugün Paris Anlaşması Kredilendirme Mekanizması (PACM) aracılığıyla işletilmektedir.
Madde 6.8 – Piyasa Dışı Yaklaşımlar
- Doğrudan kredilendirme veya ticaret içermeyen iklim iş birliğini kolaylaştırır.
- Politika uyumu, kapasite geliştirme ve teknoloji transferi gibi alanları kapsar.
- Kredi temelli değildir; ancak özellikle En Az Gelişmiş Ülkelerde ve yüksek hedef düzeyine sahip sektörlerde Ulusal Katıların gerçekleştirilmesini destekleyen kritik bir araçtır.
Temel Kavramlar
Mütekabil Düzenlemeler
Ev sahibi ülkeler, yurt dışına transfer edilen her kredi için emisyon hesaplarını buna göre düzeltmek zorundadır. Bu sayede aynı azaltımın hem alıcı hem satıcı tarafından sayılması önlenir ve çevresel bütüncüllük korunur.
Uluslararası Transfer edilebilir Azaltım Çıktıları (ITMO’lar)
- ITMO’lar, farklı amaçlarla kullanılabilecek şekilde yetkilendirilmiş emisyon azaltımlarını ifade eder.
- Kullanım alanları arasında Ulusal Katı uyumu, CORSIA ve izin verilen diğer uluslararası azaltım amaçları ile kurumsal net-sıfır iddiaları yer alabilir.
- ITMO’lar emisyon azaltımı veya giderim şeklinde yapılandırılabilir, tCO₂e cinsinden ifade edilir ve ulusal kayıt sistemleri ile raporlama altyapıları üzerinden izlenmelidir.
İlk Transfer
“İlk transfer”, bir azaltım çıktısının ITMO’ya dönüştüğü, yani yetkilendirilerek ev sahibi ülkenin Ulusal Katı muhasebe sınırının dışına çıktığı andır. Bu aşama, Mütekabil Düzenleme yükümlülüğünü tetikleyen kritik hukuki ve teknik adımdır.
Madde 6 Kapsamında Sizi Nasıl Destekliyoruz?
Madde 6.2 ve 6.4 ile Uyumlu Projelerin Geliştirilmesi
İkili ITMO anlaşmaları veya merkezî BM mekanizması fark etmeksizin:
- uygunluk ve ev sahibi ülke hazırlık durumunu değerlendiriyoruz,
- dokümantasyonu hazırlıyor ve yetkilendirme taleplerini yapılandırıyoruz,
- 6.4 projeleri için PACM kayıt süreçlerini yönetiyoruz,
- Mütekabil Düzenleme, İzleme, Raporlama, Doğrulama (İRD) ve raporlama sistemlerini entegre ediyoruz,
- paydaş istişaresi ile sürdürülebilir kalkınma değerlendirmelerini yürütüyoruz,
- projenizi yeni nesil yüksek bütüncüllüklü karbon finansmanına erişecek şekilde konumluyoruz.
CDM Projelerinin Madde 6.4’e Geçişi
Kullanılmamış CER’lere veya devam eden emisyon azaltım potansiyeline sahip bir CDM projeniz varsa:
- Madde 6.4 kapsamındaki geçiş uygunluğunu değerlendiriyoruz,
- proje tasarımını güncel PACM metodolojileri ve güvence gereklilikleriyle uyumlu hale getiriyoruz,
- projeyi yeniden kaydettiriyor ve Madde 6 kredilendirme çerçevelerine entegre ediyoruz,
- ev sahibi ülke onayı ve gerekli yetkilendirmeleri güvence altına alıyoruz.
Yetkilendirilmiş Kredilerin Satın Alımı
- Climate Balanced, uluslararası alıcılar için ITMO’lar ve Madde 6 kapsamında yetkilendirilmiş karbon kredileri tedarik etmektedir.
- Bu kapsamda:
- alıcı ilişkisini güvence altına alıyoruz,
- ERPA’ları ve vadeli alım anlaşmalarını yapılandırıyoruz,
- kayıt sistemi transferlerini ve uyum takibini kolaylaştırıyoruz.
Yetkilendirilmiş Kredilerin Satışı
- Kurumsal alıcılara, havayollarına ve kurumsal yatırımcılara aşağıdaki amaçlarla yetkilendirilmiş kredi erişimi sağlıyoruz:
- Ulusal Katı ile uyumlu iklim finansmanı,
- CORSIA uyumu,
- Madde 6 ile uyumlu denkleştirme stratejileri.
- Sunulan krediler:
- ev sahibi hükümetler tarafından yetkilendirilmiştir,
- BMİDÇS kuralları ve ulusal kayıt sistemleri doğrultusunda izlenmektedir,
- ICVCM ve alıcı bütüncüllük girişimleriyle uyumludur.
Kimler Bizimle Çalışmalı?
- Madde 6’ya geçiş yapan CDM proje geliştiricileri
- İkili veya merkezî yolları hedefleyen yeni proje geliştiricileri
- program tasarımı desteği arayan ev sahibi hükümetler ve odak noktaları
- yetkilendirilmiş ITMO veya 6.4ER sahibi kredi satıcıları
- uyum veya daha güvenli beyanlar için yetkilendirilmiş kredi satın almak isteyen şirketler ve ülkeler
Madde 6’da Yol Almaya Hazır mısınız?
İster yeni bir proje geliştiriyor olun, ister CDM’den geçiş sürecini yönetiyor olun, ister Paris Anlaşması kapsamında kredi ticaretini değerlendiriyor olun; Climate Balanced bu alandaki uzman çözüm ortağınız olarak konumlanmaktadır.
Madde 6 Ekibimizle iletişime geçin: trading@climatebalanced.com
Ya da proje veya bilgi talebinizi buradan iletin.
